Çatı Metraj Hesabı Nasıl Yapılır?

Bir inşaat projesinin en kritik aşamalarından biri, maliyetleri doğrudan etkileyen çatı metraj hesabıdır. İster kendi evinizin çatısını yeniliyor olun, ister profesyonel bir yüklenici olarak proje yönetiyor olun, doğru metraj hesabı yapmak bütçenizi korumanın anahtarıdır. Pek çok kişi çatı alanını sadece "taban alanı" olarak düşünse de, işin içine çatı eğimi, saçak payları ve malzeme fire oranları girdiğinde hesaplar tamamen değişir.

Bu kapsamlı rehberde, basit yüzey alanı hesaplamalarından karmaşık çatı eğim katsayısı formüllerine kadar ihtiyacınız olan tüm bilgileri bulacaksınız. Amacımız, sizi kafa karıştıran matematiksel terimlerden kurtararak, doğrudan sonuca ulaştıran pratik ve uygulanabilir yöntemler sunmaktır.

Çatı metraj hesabı nasıl yapılır? Bilmeniz Gereken Temel Kavramlar

Hesaplamalara başlamadan önce, formüllerde kullanacağımız terimlerin ne anlama geldiğini netleştirelim. Yanlış bir ölçüm, yüzlerce kiremitin fazla veya eksik alınmasına neden olabilir.

• İzdüşüm Alanı (Taban Alanı): Çatının yere yansıyan gölgesi gibi düşünülebilir. Binanın dıştan dışa ölçülerine saçak paylarının eklenmesiyle bulunur.

• Saçak Payı: Çatının bina duvarlarından dışarıya taşan kısmıdır. Genellikle 50 cm ile 100 cm arasında değişir.

• Çatı Eğimi: Çatının yatay zeminle yaptığı açıdır. Yüzde (%) veya derece (°) olarak ifade edilir.

• Mahya: Çatının en yüksek noktası, iki eğimli yüzeyin birleştiği çizgidir.

Çatı metraj hesabı nasıl yapılır? Adım Adım Çatı Alanı Hesaplama

Doğru bir çatı m2 hesaplama işlemi için aşağıdaki adımları sırasıyla takip etmeniz gerekir.

1. Taban Alanının ve Saçakların Hesaplanması

İlk adım, binanızın taban alanını bulmak değil, çatının kapsayacağı toplam yatay alanı bulmaktır.

Örneğin, 10 metre x 12 metre boyutlarında bir binanız olduğunu varsayalım. Her yönden 50 cm (0.5 m) saçak çıkıntısı bırakacaksanız:

• En: 10 m + 0.5 m (sol) + 0.5 m (sağ) = 11 metre

• Boy: 12 m + 0.5 m (ön) + 0.5 m (arka) = 13 metre

• İzdüşüm Alanı: 11 x 13 = 143 m²

Bu alan, çatınız dümdüz olsaydı (teras çatı) kaplayacağı alandır. Ancak eğimli çatılarda gerçek alan bundan daha büyüktür.

2. Çatı metraj hesabı nasıl yapılır? Çatı Eğiminin Hesaba Katılması (Kritik Nokta)

Eğimli bir yüzeyin alanı, taban alanından her zaman daha fazladır. Bu fazlalığı hesaplamak için çatı eğim katsayısı kullanılır. Bu katsayı, trigonometrik bir hesaplamaya dayanır ancak sizin için aşağıda hazır bir tablo oluşturduk.

Genellikle Türkiye'de çatı eğimleri %33 (yaklaşık 18 derece) standartlarında uygulanır. Ancak kar yağışının yoğun olduğu bölgelerde bu oran %40-45'e çıkabilir.

Çatı metraj hesabı nasıl yapılır? Çatı Eğim Katsayısı Tablosu

Aşağıdaki tabloda, Çatı metraj hesabı nasıl yapılır? çatınızın eğimine göre izdüşüm alanını çarpmanız gereken katsayıyı bulabilirsiniz:

Eğim Yüzdesi (%)	Eğim Açısı (Derece)	Çarpım Katsayısı (Multiplier)
%5	2.86°	1.001
%10	5.71°	1.005
%20	11.31°	1.020
%33 (Standart)	18.26°	1.054
%40	21.80°	1.077
%50	26.57°	1.118
%58 (30 Derece)	30.00°	1.155
%100 (45 Derece)	45.00°	1.414

Formül: Gerçek Çatı Alanı = İzdüşüm Alanı x Eğim Katsayısı

Yukarıdaki örneğimizden devam edelim:

143 m² izdüşüm alanımız vardı ve çatımız %33 eğimli olsun.

• Hesap: 143 x 1.054 = 150.72 m²

Gördüğünüz gibi, sadece eğimden dolayı alan yaklaşık 8 m² arttı. Bu hesap yapılmazsa, malzemede ciddi eksiklik yaşanabilir.

3. Çatı Şekline Göre Özel Hesaplamalar

Her çatı tipi aynı geometriye sahip değildir. İşte en yaygın tipler için ipuçları:

Beşik Çatı Alanı Hesaplama

İki yöne eğimli olan bu çatı tipinde, yukarıdaki katsayı yöntemi birebir tutar. Alternatif olarak, çatının bir yüzünün eğimli uzunluğunu (mahya ile saçak ucu arası mesafe) ölçüp, binanın boyu ile çarparak bir yüzün alanını bulabilir, sonra bunu 2 ile çarpabilirsiniz.

Kırma Çatı (Zarf Çatı) Hesabı

Dört yöne eğimli olan kırma çatılarda geometri daha karmaşıktır (üçgen ve yamuk yüzeyler). Ancak pratik bir kural vardır: Eğer tüm yüzeylerin eğimi aynıysa (örneğin hepsi %33), toplam yüzey alanı, beşik çatı ile aynı katsayı kullanılarak hesaplanabilir. Geometrik şekil değişse de, toplam eğimli yüzey alanı izdüşüm alanının katsayı ile çarpımına eşittir.

Ancak kırma çatılarda dikkat etmeniz gereken asıl konu malzeme fire oranıdır. Köşe kesimleri çok olduğu için malzeme kaybı daha fazla olacaktır.

Malzeme Bazlı Fire ve Ek Maliyet Hesabı

Çatı m2'sini bulmak işin matematiksel kısmıdır. Malzeme siparişi verirken "fire payı" eklemeniz şarttır.

1. Kiremit Çatılar: Kiremitler üst üste bindiği için efektif alan düşer. Ayrıca kırma çatılarda kesim çoktur.

   • Fire Oranı: Düz alanlar için %5, kırma çatılar için %7-10 eklenmelidir.

2. Shingle ve Membran: Rulo veya paket halindedir.

   • Bindirme Payı: Genellikle %10 civarında bindirme payı hesaplanmalıdır.

3. Sandviç Panel / Trapez Sac:

   • Yan yana bindirmelerden dolayı en az %5-8 arası bir alan kaybı (yani ekstra malzeme ihtiyacı) doğar.

Mahya ve Dere Metrajı

Sadece m2 hesabı yetmez. Çatının sırt hatları (mahya) ve suyun akacağı dereler için metretül (mt) hesabı yapılmalıdır. Kırma çatılarda mahya metrajı, beşik çatıya göre çok daha fazladır.

• İpucu: Kırma çatılarda mahya uzunluğu, binanın çevresine ve geometrisine göre değişir, mutlaka proje üzerinden ölçülmelidir.

Pratik Hesaplama Örneği (Vaka Analizi)

Konuyu pekiştirmek için gerçekçi bir senaryo üzerinden gidelim:

• Bina Ölçüleri: 8m x 10m

• Saçak Payı: Her yönden 50 cm

• Çatı Tipi: %33 Eğimli Kırma Çatı

• Kaplama: Kiremit

Çözüm:

1. Saçaklı Ölçüler: En = 8+1 = 9m, Boy = 10+1 = 11m.

2. İzdüşüm Alanı: 9 x 11 = 99 m².

3. Eğimli Alan: %33 eğim için katsayı tablodan 1.054 alınır.

   • 99 m² x 1.054 = 104.35 m² (Net çatı alanı).

4. Malzeme Siparişi: Kiremit ve kırma çatı olduğu için %10 fire/kesim payı ekleyelim.

   • 104.35 x 1.10 = 114.8 m²

Bu durumda yaklaşık 115 m²'lik kiremit siparişi vermeniz gerekecektir.

Sıkça Yapılan Hatalar

• Eğimi Göz Ardı Etmek: Sadece taban alanına göre malzeme almak en yaygın hatadır.

• Saçakları Unutmak: Bina dış ölçüleri ile hesap yapıp saçakları dahil etmemek.

• Fire Payı Eklememek: Kesim zayiatını hesaba katmamak, işin ortasında malzemenin bitmesine neden olur.

• Mahya Aksesuarlarını Atlamak: Çatının m2'si kadar, mahya kiremiti, baca dibi yalıtımı gibi "aksesuar" maliyetleri de bütçeyi etkiler.

Sonuç

Çatı metraj hesabı, basit bir çarpma işleminden ibaret görünse de, eğim katsayıları ve fire oranları devreye girdiğinde uzmanlık gerektiren bir sürece dönüşür. Doğru hesaplama yapmak; hem malzeme israfını önler hem de projenizin öngörülen bütçe içinde kalmasını sağlar. Eğer projeniz karmaşık bir geometriye sahipse veya risk almak istemiyorsanız, profesyonel destek almak her zaman en güvenli yoldur.

Bir sonraki adım ne olmalı?

Eviniz veya projeniz için kesin maliyetleri öğrenmek ve uzman ekibimizden ücretsiz keşif hizmeti almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Sürpriz maliyetlerle karşılaşmadan, sağlam ve garantili bir çatıya sahip olmak için [https://www.kainta.com/iletisim

Bir inşaat sahasında baretli ve yelekli profesyonel bir inşaat mühendisi veya mimarın fotorealistik görüntüsü. Portatif bir masa üzerinde açılmış büyük bir evin çatı planı projesini tutuyor ve bir kalemle ölçüyü işaret ediyor. Arka planda, açık mavi bir gökyüzü altında karmaşık bir ahşap çatı makas sistemine sahip bir ev iskeleti var. Odak noktası proje ve eller üzerinde keskin.)

] ziyaret edin veya bizi hemen arayın!